Frietzakjes.nl is gevestigd in Breda, dus voor ons is de keuze nogal makkelijk: wij zeggen friet en dus frietzakjes. Waren we noorderlingen geweest, dan hadden we waarschijnlijk patat gezegd en onze site Patatzakjes.nl genoemd. Ten zuiden van de grote rivieren zegt men friet, ten noorden ervan patat, tenminste, dat hoor je vaak. Maar klopt die grens wel? Wij zochten het uit.
van de zuiderlingen zoekt online op ‘friet’ (slechts 10% op patat)
van de noorderlingen zoekt op ‘patat’, 35% zegt toch friet
in Midden-Nederland is het om het even: patat of friet, allebei mag
Als je naar Google Trends kijkt, loopt er inderdaad een duidelijke friet/patat-grens door Nederland, maar vooral als het gaat om de mensen die friet zeggen. De zuiderlingen blijken namelijk veel meer verstokte friet-zeggers dan dat de noorderlingen verstokte patat-zeggers zijn.
Waar in de drie zuidelijke provincies 90% online op friet zoekt en slechts 10% op patat, zoekt in de vijf noordelijke provincies zo’n 65% naar patat en 35% naar friet. In Midden-Nederland is het vaak om het even.
Volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands is ‘patat’ synoniem voor de Belgisch-Nederlandse ‘aardappel’ en betekent het gefrituurde aardappelreepjes. Patat is een verbastering van het Spaanse patata.
Spaanse ontdekkingsreizigers maakten in de zestiende eeuw in de Andes kennis met de zoete ‘batata’ en de witte aardappel ‘papa’. Die twee woorden werden door elkaar gehaald tot patata, dat tijdens de Spaanse overheersing van de zuidelijke Nederlanden hier terechtkwam.
In de eerste helft van de negentiende eeuw kwam een Belg op het lumineuze idee om aardappels in stukjes te snijden en te frituren. Hij noemde het patat frites: patat voor de aardappelen, frites voor het frituren. Al snel vond men dat te lang en werd het kortweg patat.
Ten zuiden van de rivieren was ‘patat’ al bekend, als woord voor aardappelen. Vroeg je daar om patat, dan kreeg je simpelweg gekookte aardappelen. Verwarrend, en dus werd het normaal om de gefrituurde variant daar friet te noemen.
‘Patat’ ooit ook als scheldwoord werd gebruikt om iemand met een blanke huidskleur aan te duiden.
Hoe je het ook noemt, het smaakt het best uit een mooie puntzak. Bekijk de collectie.
Frietzakjes